کنترل رشد مصرف

خوب، همون طور که قول داده بودم، می خواهم در مورد کنترل رشد مصرف بنویسم. به طور کلی دو نوع ابزار برای کنترل رشد مصرف می توان متصور شد؛ ابزارهای تکنولوژیک و ابزارهای اقتصادی.

ابزارهای تکنولوژیک، مجموعه وسایل و ابزارهایی هستند که به کمک تکنولوژی های پیشرفته منجر به کاهش مصرف می شوند. به عنوان مثال در صنعت برق استفاده از لامپ کم مصرف موجب کاهش چشم گیر استفاده از انرژی می شود.

ابزارهای اقتصادی، مجموعه ای از سیاست ها، خط مشی ها و قوانین هستند که موجب می شوند مصرف کننده تا حد امکان از مصرف خود بکاهد. در راس این ابزارها، ابزار کنترل قیمت قرار دارد. به عنوان مثال فرض کنید قیمت برق دو برابر میزان فعلی باشد، اگر چنین شود قطعا همه مردم سعی خواهند کرد که در مصرف برق دقت بیشتری کنند، وسایل برقی ای بخرند که کم مصرف ترند، تا جای ممکن از وسایلی استفاده کنند که از سایر انرژی ها مانند گاز یا خورشید استفاده می کنند و در نهایت بین کارخانه های تولید کننده وسایل برقی هم رقابت ایجاد می شود تا کالاهای کم مصرف تر تولید کنند.

حال فرض کنید که قیمت برق یک دهم میزان واقعی خود باشد، چه خواهد شد؟ قطعا نه تنها مردم به سمت استفاده از وسایل کم مصرف ترغیب نمی شوند، بلکه به سمت مصرف بیشتر حرکت خواهند کرد.

در نوشته ای که در نقد قطعی های مکرر برق نوشته بودم، دوست عزیزی استفاده از وسایل برقی مدرن را یکی از علل قطعی های اخیر برق برشمرده بودند که البته حرفشان کاملا درست است. ولی باید از ایشان پرسید که چه کسانی از این وسایل استفاده می کنند؟ آیا کسانی که از این وسایل استفاده می کنند، هزینه مصرف را از جیب خودشان می دهند؟ آیا اگر قیمت برق به میزان واقعی خود بود و یا لا اقل مانند چند سال پیش هم سو با تورم افزایش می یافت و عده ای آن را ثابت نگه نمی داشتند، باز هم استفاده از این وسایل تا این حد رواج یافته بود؟

در یک اقتصاد سالم، هر کالا و خدماتی باید به قیمت واقعی خود عرضه شود.